Bir web sitesi yıllar içinde biriken içerik, görsel, ayar ve arama motoru emeğinin toplamıdır. Sunucu arızası, zararlı yazılım bulaşması ya da yanlış yapılan bir güncelleme bunların tamamını bir anda ortadan kaldırabilir. Düzenli ve düşünülmüş bir yedekleme stratejisi, bu tür olaylarda sitenizi saatler içinde yeniden ayağa kaldırmanın en güvenilir yoludur.
Neyi yedeklemeniz gerekir?
Yedek yalnızca dosyalardan ibaret değildir. Sitenin iki ana parçası vardır: dosyalar (tema, eklentiler, görseller, yüklenen belgeler) ve veritabanı (yazılar, sayfalar, kullanıcılar, siparişler, ayarlar). Bunlardan biri eksik kalırsa geri yükleme tamamlanamaz. Ayrıca yönlendirme kuralları, yapılandırma dosyaları ve alan adı ile e-posta ayarlarının bir kaydını da tutmak gerekir. Bu bilgiler çoğu zaman unutulur ve kriz anında en çok zaman kaybettiren ayrıntılar olur.
Yedekleme sıklığı ve saklama düzeni
Sıklığı belirleyen soru şudur: Siteniz bir günde ne kadar veri kaybetmeyi göze alabilir? Nadiren güncellenen bir kurumsal sitede haftalık yedek yeterli olabilir. Sipariş alan ya da sık içerik yayımlayan sitelerde ise günlük, hatta veritabanı için saatlik yedek mantıklıdır. Yedekleri tek bir kopya olarak üzerine yazmak yerine kademeli saklayın; örneğin son yedi günlük, son dört haftalık ve birkaç aylık kopyalar bulunsun. Böylece sorun fark edilmeden günler geçse bile temiz bir sürüme dönebilirsiniz.
Yedekleri nerede tutmalısınız?
Yedeği sitenizle aynı sunucuda tutmak, sunucu çökerse ikisini birden kaybetmek demektir. Pratik bir kural olan 3-2-1 yaklaşımı burada işe yarar: üç kopya, iki farklı ortam, bir tanesi farklı bir konumda. Örneğin biri hosting üzerinde, biri bulut depolamada, biri de kendi bilgisayarınızda ya da harici diskte durabilir. Yedek dosyalarına erişimi sınırlandırın, güçlü parola ve iki adımlı doğrulama kullanın. Mümkünse yedekleri şifreleyin, çünkü bir yedek aynı zamanda tüm verilerinizin kopyasıdır.
Geri yüklemeyi test edin
Yedekleme planlarının en sık atlanan adımı geri yükleme denemesidir. Dosya oluştuğu halde bozuk, eksik ya da boyutu sıfıra yakın olabilir. Üç ayda bir yedeği ayrı bir test ortamına yükleyip sayfaların, formların ve giriş işlemlerinin çalıştığını doğrulayın. Bu sırada geri dönüş süresini de not edin; ne kadar sürdüğünü bilmek, olası bir kesintide ne söyleyeceğinizi ve neyi önceliklendireceğinizi belirler. Büyük güncellemelerden önce de elle bir yedek almayı alışkanlık haline getirin.
Yedekleme, bir kez kurulup unutulacak bir ayar değil, düzenli kontrol isteyen bir süreçtir. Neyi, ne sıklıkla ve nerede sakladığınızı yazılı hale getirip testlerle doğruladığınızda, beklenmedik bir sorun siteniz için felaket değil, yönetilebilir bir aksama olur.